Trong một cộng đồng cựu quân nhân gắn bó qua nhiều thập niên, những lời phân ưu trở thành phần quan trọng của đời sống chung. Mục Tin Buồn trên trang Sư Đoàn 18 Bộ Binh ghi lại các cáo phó và thư chia buồn gửi đến thành viên “Gia Đình 18” từ năm 2006 đến đầu năm 2011. Bài này tóm tắt cách thức và nội dung chung của các thông báo ấy, không nhắc tên riêng tư của từng gia đình.
Hai loại thông báo
Các tin trong mục có thể chia làm hai nhóm. Nhóm thứ nhất là tin về chính cựu quân nhân của sư đoàn. Nhóm thứ hai là tin về cha mẹ hoặc người thân của đồng đội, được cộng đồng gửi lời chia buồn như một cách bày tỏ tình đồng đội.
Tin về các cựu quân nhân
Giai đoạn 2007 đến 2011, trang đưa tin về nhiều sĩ quan từng giữ chức vụ trong sư đoàn. Trong đó có:
- Một cựu trung đoàn trưởng Trung Đoàn 43 thuộc khóa đầu của Trường Võ Bị Huế, qua đời ở New Orleans năm 2007 ở tuổi 88. Cáo phó nhắc đến những chức vụ ở Bộ Tổng Tham Mưu và Trường Chỉ Huy Tham Mưu Đà Lạt, cũng như Đệ Ngũ Đẳng Bảo Quốc Huân Chương.
- Một cựu thiếu tá từng là trưởng ban 3 của Trung Đoàn 43, xuất thân Võ Bị Đà Lạt khóa 20, mất tại Houston năm 2009 ở tuổi 70.
- Một cựu đại úy pháo binh thuộc Tiểu Đoàn 181, tốt nghiệp khóa 23 Thủ Đức, qua đời ở Pennsylvania năm 2010 ở tuổi 63.
- Một cựu trung tá từng là trung đoàn phó Trung Đoàn 43 và tiểu đoàn trưởng, mất ở Honolulu đầu tháng 2 năm 2011, thọ 76 tuổi.
Tin về thân quyến của đồng đội
Số lượng tin lớn hơn thuộc nhóm này. Trong những năm 2006 và 2007, trang đăng nhiều thư phân ưu gửi các chiến hữu ở San José, San Diego, Cypress và vùng Midway City, California, có người mất cha, mất mẹ hoặc mẹ vợ. Nơi mất trải rộng từ Sài Gòn, Hóc Môn, Bình Định đến Milpitas, cho thấy gia đình nhiều thành viên sống ở hai bên đại dương.
Nghi thức và ngôn ngữ
Các thư phân ưu thường mở đầu bằng câu “thành kính phân ưu” và nêu rõ người mất, nơi mất, ngày giờ, tuổi thọ. Phần cuối là lời cầu nguyện hợp với tín ngưỡng của gia đình. Với gia đình Công giáo, thư cầu xin cho linh hồn sớm được hưởng nhan Thánh Chúa. Với gia đình Phật giáo, thư nhắc pháp danh và cầu cho hương linh được vãng sinh hoặc về cõi Niết Bàn.
Cách viết trang trọng này cho thấy sự tôn trọng đối với cả đời sống tôn giáo lẫn thứ bậc trong quân đội. Chức vụ và khóa học của người mất luôn được nhắc, bởi trong cộng đồng này, đó là cách nhận diện nhanh nhất.
Ý nghĩa đối với người đọc hôm nay
Với nhà nghiên cứu, những cáo phó này cung cấp những mảnh ghép tiểu sử: khóa đào tạo, chức vụ cuối cùng, nơi định cư sau 1975. Với thân nhân, chúng cho thấy người thân của mình đã được đồng đội nhớ đến. Với người đọc thông thường, mục này nhắc rằng lịch sử của một đơn vị không chỉ nằm ở trận đánh, mà còn ở những cuộc đời tiếp nối sau chiến tranh.
Xem thêm: tin vui, nhắn tin và lược sử.
Vai trò của cộng đồng
Điều đáng chú ý là các tin buồn thường được gửi từ nhiều nơi: San José, San Diego, Cypress, Houston, Honolulu, New Orleans và cả Sài Gòn. Trang web vì vậy hoạt động như bảng cáo phó chung, giúp thông tin đến được những người ở xa nhau. Qua đó, nhiều chiến hữu biết tin kịp thời để gửi lời chia buồn, thắp hương hoặc cầu nguyện, dù không thể có mặt trong tang lễ.