Trang này là cổng vào phần tài liệu lớn nhất của bộ lưu trữ về Sư Đoàn 18 Bộ Binh, gắn với chủ đề trận Xuân Lộc năm 1975, được cộng đồng gọi là trận đánh cuối cùng của sư đoàn. Thay vì kể lại một diễn biến duy nhất, trang xếp hàng chục bài viết theo thể loại. Bài giới thiệu dưới đây mô tả từng nhóm để người đọc dễ định hướng.
Bút ký và tài liệu
Nhóm lớn nhất là bút ký và tài liệu. Nhiều bài của tác giả Bảo Định Nguyễn Hữu Chế, một cựu tiểu đoàn trưởng, với các nhan đề như “Lui Binh”, “Viên Đạn Cuối Cùng”, “Võ Đắc Trong Biển Lửa”, “Bom BLU-82” hay “Thà Chết, Không Hàng Giặc”. Bên cạnh đó là hồi ký của các sĩ quan và binh sĩ khác về những khoảnh khắc cụ thể: đồi Móng Ngựa, ngã ba Dầu Giây, những giờ cuối ở Xuân Lộc ngày 20 tháng 4, khu mật khu Cây Gáo, chiến dịch Tam Giác Sắt năm 1974 và Kiệm Tân.
Một số bài mở rộng sang chủ đề hậu chiến, như số phận thương phế binh, việc chăm sóc phần mộ ở nghĩa trang quân đội Biên Hòa hay những người vợ lính. Các bài này giúp nhìn thấy chiến tranh từ phía người ở lại.
Nghiên cứu và nguồn tiếng Anh
Tài liệu bằng tiếng Anh gồm các bài của George Veith về cuộc phòng thủ Xuân Lộc, bài của James Willbanks về trận An Lộc năm 1972, bài của Lewis Sorley về việc đánh giá lại quân đội miền Nam và những tài liệu về lịch sử quân lực của Stephen Sherman và Bill Laurie. Còn có bài của đại tá William Le Gro về các mặt trận Bình Dương. Chúng là chỗ dựa hữu ích cho người muốn đối chiếu hồi ký với nghiên cứu bên ngoài.
Bài về các vị chỉ huy
Một cụm bài xoay quanh tướng Lê Minh Đảo, tư lệnh sư đoàn, cùng các sĩ quan cao cấp khác. Ngoài ra có bài nhắc tới tướng Nguyễn Khoa Nam và tướng Cao Văn Viên. Cách tiếp cận thiên về chân dung, kỷ niệm và nhận định cá nhân.
Truyện, thơ và nhạc
Phần văn chương gồm thư từ hậu phương gửi chiến sĩ, truyện về người mẹ, người vợ, và các câu chuyện ngắn kể lại chuyến đi Washington D.C. của Gia Đình 18. Mục thơ có những bài như “Chiều Nhớ Xuân Lộc”, “Hội ngộ SĐ18” và “Echo of Sacrifices”. Mục nhạc gồm các bản nhạc tình cảm Việt Nam, nhạc nước ngoài một thời xa xưa và tiếng đàn bầu của một nhạc sĩ.
Video và âm thanh
Kho video có các buổi nói chuyện với tướng Đảo, đoạn ông chơi đàn hát một bản nhạc Pháp, hình ảnh buổi hội ngộ ba mươi năm của sư đoàn năm 2005 ở Little Saigon, lễ kỷ niệm Ngày Quân Lực 19 tháng 6 năm 1973 và phóng sự diễn hành ở Washington D.C. Phần video nhạc có các ca khúc như “Sư Đoàn 18 Bộ Binh Hành Khúc”, “Cám Ơn Anh” và “Nhớ Mẹ”. Ngoài ra là bộ hồi ký thu âm “Một Thời Binh Lửa” gồm bốn thiên.
Một chi tiết đáng nhớ
Trang có ghi rằng tướng Đảo từng dùng “Hằng Minh” làm danh hiệu truyền tin để nhớ người em ruột, một tiểu đoàn trưởng Thủy Quân Lục Chiến tử trận ngày 29 tháng 6 năm 1966 ở tuổi ba mươi mốt trong một trận phản phục kích trên Quốc Lộ 1. Chi tiết nhỏ này cho thấy tư liệu của cộng đồng chứa không chỉ chiến sử mà cả đời sống riêng của người lính.
Mục tiêu của trang
Lời giới thiệu cuối trang cho biết trang nhà được lập để liên lạc, chia sẻ tin tức và gắn kết tình huynh đệ giữa cựu quân nhân của sư đoàn, đồng thời mời bạn đọc đóng góp bài vở, thơ, truyện và hình ảnh. Một chú ý khi đọc là nhiều bài mang quan điểm chính trị rõ rệt của người viết, vì vậy nên đọc chung với các nguồn khác.
Muốn tìm hiểu thêm, xem lược sử, chiến sử hoặc bài tuyến thép Xuân Lộc.
Cách tổ chức danh mục
Trang chia nội dung thành những khối rõ rệt, nên người đọc có thể chọn lối vào tùy mục đích:
- Muốn nắm diễn biến: bắt đầu từ các bài của những sĩ quan chỉ huy, vì họ nhìn trận đánh ở cấp sư đoàn và trung đoàn.
- Muốn cảm nhận không khí chiến trường: đọc hồi ký của tiểu đoàn trưởng, pháo thủ hay binh sĩ, nơi có những chi tiết nhỏ như tiếng pháo, đêm rút quân, nước uống và liên lạc vô tuyến.
- Muốn đối chiếu: xem các nghiên cứu bằng tiếng Anh, vì chúng dựa trên nhiều nguồn hơn một ký ức cá nhân.
- Muốn hiểu hậu quả: chọn các bài về tù cải tạo, thương phế binh, người vợ lính và những cuộc hội ngộ.
Cách sắp xếp này cho thấy ý định của những người xây dựng trang không chỉ là kể về một trận đánh, mà còn muốn lưu giữ trọn vẹn đời sống tinh thần của một cộng đồng, từ chiến trường đến lưu vong.